Kort gezegd: de Wet DBA gaat over de vraag of een samenwerking echt een opdracht is, of eigenlijk dienstverband. Niet alleen het contract telt, maar vooral hoe er in de praktijk wordt gewerkt. Voor zzp’ers en opdrachtgevers is dat de kern.
Wet DBA in één oogopslag
- 1. Is er een zelfstandige opdracht?
- 2. Sluiten afspraken en praktijk op elkaar aan?
- 3. Is er sprake van gezag, vaste aansturing of ingebed werken?
De kern: papier helpt, maar de uitvoering weegt zwaarder.
Wat is de Wet DBA?
De Wet DBA staat voor Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties. De wet helpt bepalen of iemand als zelfstandige werkt of dat de samenwerking kenmerken heeft van loondienst. Dat is belangrijk voor de beoordeling door de Belastingdienst en voor de risico’s aan beide kanten.
Sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst weer volledig op schijnzelfstandigheid. Dat maakt de wet weer nadrukkelijk relevant voor opdrachtgevers, zzp’ers en intermediairs.
Waarom is dit nu belangrijk?
In de praktijk gaat het vaak mis als een opdracht op papier zelfstandig lijkt, maar inhoudelijk toch sterk lijkt op een gewone functie. Espaz ziet dat vooral bij support-, office- en coördinatierollen: daar is de grens tussen tijdelijke opdracht en structurele bezetting soms dun.
- Wie bepaalt het werk en de volgorde?
- Hoe vrij is de zelfstandige in planning en uitvoering?
- Mag vervanging, of moet de persoon zelf aanwezig zijn?
- Wordt er gestuurd op resultaat of op dagelijkse aansturing?
| Onderdeel | Wat betekent het? |
|---|---|
| Contract | Nuttig, maar niet beslissend als de praktijk anders is. |
| Modelovereenkomst | Een hulpmiddel, geen automatische vrijwaring. |
| Feitelijke werkwijze | Die weegt het zwaarst bij de beoordeling. |
Waar moet je als kandidaat of werkgever op letten?
Voor kandidaten betekent dit dat een KvK-inschrijving alleen niet genoeg is om als zelfstandige te worden gezien. Voor werkgevers betekent het dat zij niet alleen juridisch, maar ook praktisch moeten kijken naar de samenwerking.
Concreet voorbeeld
Een managementassistent werkt drie dagen per week op locatie, schuift aan in vaste teamoverleggen, krijgt dagelijks inhoudelijke aansturing en draait mee in het rooster. Dan is de vraag niet alleen wat er in het contract staat, maar vooral of dit nog een zelfstandige opdracht is.
Kan een modelovereenkomst genoeg zijn?
Alleen als de echte samenwerking ook past bij die overeenkomst. De Belastingdienst ziet een modelovereenkomst niet als garantie als de uitvoering in de praktijk anders is.
Is de Wet DBA alleen een zzp-onderwerp?
Nee. Ook opdrachtgevers, HR, inkoop, finance en recruitment moeten dit begrijpen, omdat zij mede bepalen hoe een samenwerking wordt ingericht.
Meer context voor werkgevers vind je op /werkgevers/. Zoek je passend werk of een volgende stap, dan kun je ook kijken bij de actuele vacatures of een open sollicitatie doen.
FAQ
Wat is de Wet DBA in één zin?
De Wet DBA bepaalt of een samenwerking tussen opdrachtgever en zelfstandige echt een opdracht is, of eigenlijk op loondienst lijkt.
Waarom is de Wet DBA belangrijk voor werkgevers?
Omdat de Belastingdienst weer volledig handhaaft op schijnzelfstandigheid en de feitelijke samenwerking zwaarder weegt dan alleen de tekst van het contract.
Geeft een modelovereenkomst altijd zekerheid?
Nee. Een modelovereenkomst helpt alleen als afspraken en praktijk met elkaar overeenkomen.
